Ascension'da 180 yıllık bitkilendirme çorak araziyi ormana çevirdi

Güney Atlantik Okyanusu'ndaki volkanik Ascension Adası, 1847'de başlayan bitkilendirme çalışmalarıyla yaklaşık 180 yılda çorak bir araziden tropikal bulut ormanına dönüştü. Ada örneği, hedefli insan müdahalesinin çölleşmeyi durdurma potansiyelini gösterirken yerel doğanın kalıcı biçimde değişebileceğine de işaret ediyor.

Orta Atlantik Sırtı'ndaki volkanik patlamalarla yaklaşık bir milyon yıl önce oluşan ada uzun süre ıssız kaldı. Portekizli amiral João da Nova adayı 1501'de keşfetti; iki yıl sonra Yükseliş Bayramı'nda bölgeye ulaşan denizci Afonso de Albuquerque buraya Ascension adını verdi.

Büyük Britanya, Napolyon Bonaparte'ı Saint Helena Adası'nda sürgündeyken izlemek amacıyla 1815'te Ascension'da askeri karakol kurdu. Adayı 1836 yazında ziyaret eden Charles Darwin, manzarayı “çıplak çirkinlik” diye tanımladı; kurak iklimi, siyah kayaları ve fırtınalı denizle çevrili çöl görünümünü anlattı.

Dönüşüm, İngiliz botanikçi Joseph Hooker'ın girişimiyle başladı. Hooker, toprağı iyileştirmek, yağmur suyunu tutmak ve buharlaşmayı azaltmak için Kraliyet Donanması'nı Londra'daki Kew Bahçeleri'nden bitki örnekleri getirmeye ikna etti; gemilerle taşınan bitkiler zamanla kurak toprağa tutundu.

Üç farklı kıtadan getirilen okaliptüs, bambu, muz ağaçları ve böğürtlenler adaya yayıldı. Yaklaşık iki yüzyıl içinde çıplak volkanik kayaların yerini nem tutan ve kendi iklimini yaratan bir tropikal bulut ormanı aldı.

Pompeu Fabra Üniversitesi'nde doktora tezini savunan araştırmacı Victor Maull, Ascension örneğinin ekolojik çöküşü tersine çevirme sürecini incelemek için eşsiz bir fırsat sunduğunu belirtti. Bilim insanları, hedefli müdahalenin çölleşmeyi durdurabileceği sonucunun yanı sıra adanın yerel doğasının geri dönülmez biçimde değiştiğine de dikkat çekti.