Çin’den yapay zeka kaynaklı iş kaybına karşı 18 maddelik plan

Asya’da yapay zekanın yaygınlaşması ve şirketlerin yeniden yapılanma süreçleri, istihdam piyasasında değişime yol açıyor. Çin, Japonya ve Güney Kore’nin yanı sıra Hindistan ve Singapur’da da işten çıkarmalar ve bazı mesleklerin otomasyon riski gündemde.

Uluslararası Çalışma Örgütünün (ILO) temmuzda yayımladığı araştırmaya göre, Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği (ASEAN) genelinde yaklaşık 80 milyon kişi yapay zekadan etkilenebilecek mesleklerde çalışıyor. Araştırmada, yapay zeka nedeniyle henüz geniş çaplı istihdam kaybı yaşandığına dair kanıt olmadığı da belirtiliyor.

Çin’de istihdam daralmasının ABD ve Avrupa’daki teknoloji şirketlerinde görülen kitlesel işten çıkarmalardan farklı olarak daha sessiz ve kademeli ilerlediği aktarılıyor. Microsoft ve Nokia ülkedeki operasyonlarını küçültürken, Alibaba’nın çalışan sayısı 2025’te yaklaşık üçte bir azaldı; bu değişimde şirketin yapay zeka ve bulut bilişime ağırlık vermesi etkili oldu. Baidu da 2025’te çalışan sayısını yüzde 7 düşürdü.

Çin hükümeti, 2 Kasım’da yapay zekanın yol açabileceği istihdam kaybına karşı 18 maddelik bir plan açıkladı. Plan, merkezi ve yerel yetkililerden büyük yapay zeka projelerine onay vermeden önce istihdam etkisini değerlendirmelerini ve olası iş kayıplarına karşı önlem almalarını istiyor.

Japonya Verimlilik Merkezinin araştırmasına göre, Japon şirketlerinin yarısından fazlası önümüzdeki 5-10 yıl içinde çalışan sayılarının azalacağını öngörüyor. Şirketler, özellikle yeni mezunların işgücüne katıldığı giriş seviyesi görevlerin yapay zeka tarafından yapılabilir hale gelmesini bu beklentinin nedenleri arasında gösteriyor.

Nikkei’nin 24 Ekim’de yayımladığı ankette, Japon şirketlerinin yüzde 3,2’sinin 2027’de, yüzde 10,4’ünün 2028’de ve yüzde 21,9’unun 2029’da yeni mezun istihdamını azaltmayı planladığı bildirildi. Kaynakta ayrıca Güney Kore’de yapay zekayı yoğun kullanan sektörlerde istihdamın azaldığı belirtiliyor.