Beta Pictoris’te çarpışma ihtimali öne çıktı

Dünya’dan yaklaşık 63 ışık yılı uzaktaki genç Beta Pictoris yıldızını çevreleyen gaz ve toz diskinin içindeki “Kedi Kuyruğu” yapısı, Hubble Uzay Teleskobu ile ilk kez görünür ışıkta incelendi. Yapı daha önce yalnızca James Webb Uzay Teleskobu’nun kızılötesi gözlemlerinde tespit edilmişti.

Arizona Üniversitesinden Arin Avsar’ın liderliğindeki araştırma ekibi, 14 yılı aşkın gözlem verilerini değerlendirdi. Araştırmanın sonuçları The Astrophysical Journal Letters dergisinde yayımlandı.

Yaklaşık 1000 astronomik birime uzanan yapının uzunluğu, 93 milyar mile, yani yaklaşık 150 milyar kilometreye karşılık geliyor. Araştırmacılar, yapının Plüton büyüklüğündeki gök cisimlerinin şiddetli çarpışmasıyla oluşmuş olabileceğini düşünüyor.

Bilim insanlarına göre ışığı emen karbon ağırlıklı organik maddeler, yapının görünür ışıkta tespit edilmesini zorlaştırmış olabilir. Araştırmada yaklaşık 1 mikron büyüklüğündeki toz parçacıklarının beklenenden daha gözenekli olduğu belirlendi; bunların, çarpışmada buharlaşan karbonun soğuyup yeniden yoğunlaşmasıyla oluşmuş olabileceği değerlendiriliyor.

Hubble gözlemleri, yıldızın çevresindeki toz bulutunda bir bozulma da ortaya çıkardı. Araştırmacılar, Beta Pictoris sistemindeki üç gezegenden biri olan ve kütlesi Jüpiter’in yaklaşık 10 katı olarak belirtilen Beta Pic b’nin kütle çekiminin bu değişime yol açmış olabileceğini düşünüyor.

Bilim insanları, Güneş Sistemi’nin de yaklaşık 4,6 milyar yıl önce benzer çarpışmaların yaşandığı süreçlerden geçerek şekillendiğini belirtiyor. Araştırmacılara göre Kuiper Kuşağı, oluşumunun yaklaşık 20 milyon yıllık döneminde yüzlerce Plüton büyüklüğünde gök cismi barındırmış olabilir; Beta Pictoris’ten elde edilen bulguların gezegen sistemlerinin oluşumu ve evriminin anlaşılmasına katkı sağlaması bekleniyor.