Tahran’ın Çin dosyasında yeni düzenlemesi

İran Meclis Başkanı ve Çin İşlerinden Sorumlu Özel Temsilci Muhammed Bakır Kalibaf, Mücteba Hamaney’in Çin’le ilişkilerin İran dış politikasında öncelikli konumda tutulması yönünde talimat verdiğini açıkladı. Kalibaf, Hamaney’in yazılı talimatını ve ilişkiler için belirlenen yol haritasını Telegram hesabından duyurdu.

Kalibaf’ın aktardığına göre Çin İşlerinden Sorumlu Özel Temsilcilik, stratejik yönlendirme yapacak ve çalışmaların uygulanmasını denetleyecek bir kurul bünyesinde faaliyet gösterecek. Temsilciliğin görevi, ilgili kurumların yetkilerine müdahale etmek değil; öncelikleri belirlemek, karar alma süreçlerini hızlandırmak ve koordinasyon gerektiren konuları takip etmek olacak.

Kalibaf, Çin’in savaşın sona erdirilmesi ve bölgede devam eden “ne savaş ne barış” durumunun aşılmasında önemli rol oynayabileceğini belirtti. Çin’in İran ve Arap ülkeleriyle ilişkilerinin yanı sıra Çin Devlet Başkanı’nın 4 öneriye dayanan yaklaşımının da bölgede yeni bir düzen ve istikrar için fırsat sunduğunu kaydetti.

İranlı yetkili, Pekin’in bu süreçte üstlenebileceği olumlu rolden yararlanılması gerektiğini vurguladı. İki ülke arasındaki işbirliğinin sembolik anlaşmalarla sınırlı kalmaması ve 25 yıllık kapsamlı işbirliği programının somut projelere dönüştürülmesi gerektiğini söyledi.

Kalibaf, Çin’le ilişkilerde birbirinden bağımsız çok sayıda temas yerine kurumlar arası koordinasyonun ve ortak takip mekanizmasının güçlendirilmesini istedi. Özel temsilcilik görevinin de bu eşgüdümü sağlama ve süreçleri hızlandırma amacı taşıdığını ifade etti.

İran ile Çin, 2021’de imzaladıkları 25 yıllık programla enerji, altyapı, ticaret ve ulaştırma alanlarında işbirliğini geliştirmeyi hedefledi. Çin, İran petrolünün önemli alıcılarından biri olmasının yanı sıra Orta Doğu’daki diplomatik girişimlerde de rol üstleniyor; Pekin, Mart 2023’te İran ile Suudi Arabistan arasındaki diplomatik ilişkilerin yeniden kurulmasına yönelik anlaşmaya ev sahipliği yaptı.

Kalibaf, İsrail’in 17 Mart 2026’da düzenlediği hava saldırısında hayatını kaybeden eski Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Ali Laricani’nin yerine Çin İşlerinden Sorumlu Özel Temsilci olarak atanmıştı.