Korsika açıklarındaki kırılgan alan için koruma talebi

Korsika kıyıları açıklarında, Akdeniz’in 105 ile 125 metre derinliğinde 1.300’den fazla dairesel oluşum tespit edildi. Bilim insanları bu yapıların kökenini kesinleştiremezken bölgenin korunması çağrısı yapıyor.

Oluşumlar ilk kez 2011’de deniz tabanını inceleyen bir keşif gezisinde sonar cihazlarıyla fark edildi. Ayrıntılı analizler, başlangıçta birkaç düzine olduğu düşünülen dairelerin birkaç kilometrekarelik bir alana yayıldığını ortaya koydu.

Araştırmacıların dalışlarla incelediği yapıların merkezinde kırmızı kireçli alglerden oluşan bir kubbe bulunuyor. Bu merkezi açık renkli tortu tabakası, en dış halkayı ise rodolit adı verilen küçük kireçtaşı oluşumları çevreliyor; daireler süngerler, mercanlar, omurgasızlar ve çeşitli balıklara yaşam alanı sağlıyor.

Bilim dünyasındaki görüşlerden biri, dairelerin yaklaşık 21 bin yıl önceki son buzul çağında oluştuğu yönünde. O dönemde deniz seviyesinin daha düşük olması, alglerin güneş ışığı almasına imkân vermiş; buzulların erimesi ve deniz seviyesinin yükselmesiyle bu yapılar derin sular altında kalmış olabilir. 2020’de alınan merkez örneklerinin radyokarbon tarihlemesi, en eski malzemenin 21 bin yıl öncesine ait olduğunu gösterdi.

Araştırmacılar Marc Verlac ve Charles-François Bouduresque, 2024’te yayımladıkları çalışmada farklı bir olasılığı gündeme getirdi. İki araştırmacı, 1943 ile 1945 arasında Avrupa’daki görevlerinden dönen Amerikan savaş uçaklarının kullanılmayan mühimmatları denize bırakmış olabileceğini, patlamaların açtığı çukurlara zamanla deniz canlılarının yerleştiğini öne sürdü. Korsika yakınlarında o yıllarda Amerikan hava üsleri bulunduğuna dikkat çektiler.

Buzul çağı ve savaş mühimmatı açıklamalarının ikisi de henüz kesinlik kazanmadı. Oluşumların çevresindeki nadir mercanlar ve deniz canlıları bölgeyi önemli bir yaşam alanı hâline getirirken, bilim insanları binlerce yılda oluşan kırılgan yapıların yoğun gemi trafiği nedeniyle tehdit altında olduğunu belirterek alanın acilen korunmasını istiyor.