Rusya yaptırımlarla daralan Avrupa petrol ticaretini Asya’ya kaydırdı
AB’nin petrol ithalatı yasakları ve Batılı ülkelerin kısıtlamaları Rusya’nın ihracat güzergâhlarını değiştirdi. Novak’a göre Avrupa’ya sevkiyat yaklaşık 25 milyon tona inerken Asya’nın Rus petrol ihracatındaki payı yüzde 80’e çıktı.
Rusya’nın Kuzey Deniz Yolu üzerinden Asya’ya ham petrol ve petrol ürünleri sevkiyatı, 2026 seyrüsefer sezonunda 13,2 milyon varile ulaşarak rekor seviyeye çıktı. Rusya Devlet Nükleer Enerji Kuruluşu Rosatom, güzergâhtaki toplam yük taşımacılığının bu yıl 40 milyon tonu aşmasını bekliyor.
S&P Global’in Commodities at Sea gemi takip verilerine göre, kuzey rotasındaki petrol sevkiyatı 2024’te 10,8 milyon, 2025’te 12,2 milyon varil olarak kaydedilmişti. 2 Kasım’da yayımlanan verilere göre son miktar, önceki yılın rekorunu yaklaşık yüzde 8 aştı.
Artışta, Rus petrol şirketi Rosneft’in Arktik bölgesindeki Vostok Oil projesinden yapılan ilk sevkiyatlar da etkili oldu. Rusya’nın kuzey kıyıları boyunca uzanan Kuzey Deniz Yolu, Baltık Denizi’ndeki limanlardan Asya’ya Süveyş Kanalı üzerinden giden geleneksel güzergâha alternatif oluşturuyor.
Rusya’nın petrol ihracatının Asya’ya yönelmesinde Batılı ülkelerin yaptırımları etkili oldu. Avrupa Birliği, Aralık 2022’de Rusya’dan deniz yoluyla ham petrol, Şubat 2023’te ise petrol ürünleri ithalatını yasakladı; tavan fiyat uygulaması ile deniz taşımacılığı, sigorta ve finansman hizmetlerine getirilen kısıtlamalar da ihracat rotalarının yeniden düzenlenmesini hızlandırdı.
Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak’ın ocakta Enerji Politikası dergisinde yayımlanan makalesine göre, Asya ülkelerinin Rusya’nın petrol ihracatındaki payı 2021’de yüzde 40 iken 2025’te yüzde 80’e yükseldi. Novak, Rusya’nın geçen yıl 238 milyon ton petrol ihraç ettiğini ve Avrupa’ya sevkiyatın geçmişteki 175 milyon ton seviyesinden yaklaşık 25 milyon tona gerilediğini bildirdi.
Yaptırımların yanı sıra Kızıldeniz ve Hürmüz Boğazı çevresindeki güvenlik sorunları ile yükselen navlun fiyatları da kuzey rotasına ilgiyi artırdı. Rusya, Kuzey Deniz Yolu’nda 2027’de yıl boyunca düzenli taşımacılığa geçmeyi hedefliyor.
İlgili haberler
Avustralya’dan yerleşim faaliyetlerine ekonomik yaptırım
Almanya mezun göçünde ABD’yi geçti, Avrupa’nın payı büyüdü
Sınır taşını kaydıran çiftçiden eski konumuna getirmesi istendi
Sengel, Selçuk’un Avrupa finalinde jüri karşısına çıkacak
Yıldız adına Avrupa kurumlarının bağlantılı olduğu iddiası reddedildi
NATO’dan savunma kapasitesi ve sanayi iş birliği vurgusu
