Kumbaroğlu: İhracat için düşük karbonlu üretime geçilmeli

Boğaziçi Üniversitesi Öğretim Üyesi ve Enerji Ekonomisi Derneği Başkanı Prof. Dr. Gürkan Kumbaroğlu, Türkiye’de üretilen ürünlerin karbon ayak izi yüksek olduğunda ihracatta ek maliyet oluşabileceği uyarısında bulundu. Kumbaroğlu, IAEE COP 2026 Sempozyumu kapsamında Belek Turizm Merkezi’ndeki bir otelde düzenlenen 5. Avrasya Enerji ve Sürdürülebilirlik Konferansı’nda değerlendirmelerini paylaştı.

Kumbaroğlu, Avrupa Birliği’nin Türkiye’nin önemli ticaret ortaklarından biri olduğunu ve sınırda karbon düzenleme mekanizmasının ürünlerin karbon ayak izini ihracat açısından önemli hale getirdiğini belirtti. Elektrik üretiminin ulusal ölçekte düşük karbonlu hale gelmesinin, bu enerjiyi kullanan sanayicilerin de düşük karbonlu üretime geçmesini kolaylaştıracağını ifade etti.

Türkiye’nin yenilenebilir enerji teknolojilerinin yaygınlaşmasıyla ekonomik açılım sağladığını kaydeden Kumbaroğlu, ülkenin rüzgâr türbini ve güneş paneli üretmenin yanı sıra bu ürünleri ihraç etme potansiyeli bulunduğunu söyledi. Almanya’nın güneş enerjisi potansiyeli en yüksek eyaleti Bavyera’daki ışınım süresi ve şiddetinin, Türkiye’nin en düşük potansiyelli bölgesi Karadeniz’den daha az olduğunu vurguladı.

Düşük karbonlu enerjiye geçişin yalnızca enerji sektörü için değil, ekonominin tamamı için önem taşıdığını belirten Kumbaroğlu, 1,5 ve 2 derece hedeflerinin geride kaldığını söyledi. 3 derece ve üzerindeki senaryoların iklim felaketleriyle birlikte çok daha büyük ekonomik maliyetler doğurabileceğini, sürecin ülkelerin işbirliğiyle hızlandırılması gerektiğini dile getirdi.

Kumbaroğlu, ABD, Çin ve Hindistan gibi yüksek emisyon hacmine sahip ülkelerin uluslararası koalisyona katılmasının önemine değindi. Çin’in üretim üssü haline geldiğini ve sürdürülebilir enerji yatırımlarını artırdığını belirterek, Çinli üreticilerin Moldova’da da şarj istasyonu üretim fabrikaları kurduğunu, bu tesislerin sürdürülebilir enerji kaynaklarıyla işletilmesinin öngörüldüğünü aktardı; ABD’nin de koalisyona katılmasını umduğunu söyledi.

Moldova Cumhuriyeti Karbon Azaltımından Sorumlu Devlet Bakanı ve BM Sürdürülebilir Enerji Komitesi Başkan Yardımcısı Carolina Novac ise üzerinde mutabakata varılmış hedeflere değindi. Novac, yenilenebilir enerji kapasitesinin üç katına çıkarılması ve 2030 yılına kadar enerji verimliliğinin iki katına çıkarılması hedeflerini hatırlattı.