C vitamini takviyesinde doz mesajı: Fazlası koruma sağlamıyor

İç Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Betül Börkü Uysal, kış aylarında soğuk algınlığından korunmak için kullanılan C vitamini takviyeleri hakkında uyarıda bulundu. Uysal, düzenli takviyenin hastalığa yakalanma riskini genel olarak azaltmadığını, yüksek doz kullanımın ise sağlık sorunlarına neden olabileceğini söyledi.

Araştırmalara göre düzenli C vitamini kullananlarda hastalık riski düşmüyor; soğuk algınlığının süresinde ise sınırlı bir kısalma görülüyor. Bir haftalık hastalığın yaklaşık yarım gün daha kısa sürmesi beklenirken, belirtiler başladıktan sonra alınan yüksek doz takviyenin hastalığı hafiflettiğine ya da kısalttığına dair güvenilir kanıt bulunmuyor.

Yetişkinlerin günlük C vitamini ihtiyacının yaklaşık 75-90 miligram olduğunu belirten Uysal, piyasadaki birçok takviyenin bu miktarın on katından fazlasını içerdiğine dikkat çekti. Vücut ihtiyacından fazlasını kullanamıyor ve büyük bölümünü idrarla atıyor.

Çok yüksek dozlarda ishal, karın ağrısı ve bulantı görülebiliyor. Uzun süre yüksek doz kullanımı özellikle erkeklerde böbrek taşı riskini artırabiliyor; daha önce böbrek taşı düşürenlerin ve böbrek hastalığı olanların yüksek doz takviyeden kaçınması gerekiyor.

Uysal, bağışıklık açısından önemli olanın kısa süreli yüksek dozlar değil, C vitamini düzeyinin yeterli olması olduğunu vurguladı. Eksiklik bağışıklık sistemini zayıflatırken, düzeyi yeterli olan kişilerde ek dozların fazladan koruma sağlamadığını ve C vitamininin vücutta uzun süre depolanmadığını belirtti.

Günlük ihtiyacın dengeli beslenmeyle karşılanabileceğini ifade eden Uysal, bir portakal ya da kivinin ihtiyacın büyük bölümünü, yarım kırmızı biberin ise tamamını karşılayabildiğini söyledi. Mandalina, brokoli, maydanoz ve yeşil yapraklı sebzeler de C vitamini kaynakları arasında yer alıyor.

Kışın korunmada yeterli uyku, düzenli hareket, sigaradan uzak durma ve el temizliğinin önemini hatırlatan Uysal, kronik hastalığı olanların, düzenli ilaç kullananların ve C vitamini eksikliğinden şüphelenenlerin takviyeye başlamadan önce hekimlerine danışması gerektiğini kaydetti.