İran'ın rota tehditleri sürerken Hürmüz'de 134 saldırı

ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a yönelik saldırılarıyla başlayan savaşta, Hürmüz Boğazı ve çevresindeki ticari gemilere yönelik saldırılar artarak sürüyor. Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO), savaşın başlamasından bu yana bölgede 134 saldırıyı doğrularken, saldırılarda 25 denizci hayatını kaybetti.

İran, 2 Mart'ta dünya petrolünün yüzde 20'sinden fazlasının geçtiği Hürmüz Boğazı'nı trafiğe kapattığını ve boğazdan geçen gemileri hedef alacağını duyurdu. ABD ise 13 Nisan'da İran limanlarına ve İran'a ait gemilerin Hürmüz'e giriş-çıkışlarına yönelik deniz ablukası başlattı; bu uygulama İran'ın petrol ihracatını durma noktasına getirdi.

Ablukaya karşılık İran, boğazdaki deniz trafiği üzerindeki kontrolünü artırmaya yönelik adımlar attı ve onaylamadığı güzergâhlardan geçen gemilere yönelik tehditlerini yoğunlaştırdı. İran donanma güçleri, kendi belirlediği rotanın dışında ve izni olmadan geçmeye çalışan gemileri hedef almayı sürdürüyor.

Tahran yönetimi, özellikle Hürmüz'ün Umman tarafındaki güney güzergâhını yasa dışı ve güvensiz olarak nitelendiriyor. İran Devrim Muhafızları Ordusu, bu rotayı kullanan bazı gemilerin deniz mayınlarına çarptığını ileri sürüyor; İranlı yetkililer ayrıca seyrüsefer ve kimlik tespit sistemlerini kapatarak ABD ordusunun yönlendirmesiyle boğazdan geçmeye çalışan gemileri düşman olarak değerlendiriyor.

İngiltere Deniz Ticaretleri Operasyonları (UKMTO) ve İran Silahlı Kuvvetleri'nin açıklamalarından derlenen veriler, temmuzdan itibaren ticari gemilere yönelik eylemlerin belirgin biçimde arttığını gösteriyor. Temmuzda en az 12 gemiye saldırı kaydedilirken, ağustosta Birleşik Arap Emirlikleri'nin Füceyre ve Umman'ın Sohar açıklarında en az 10 gemi füze ve kamikaze insansız hava araçlarıyla hedef alındı.

Eylülde Hürmüz ve çevresinde tırmanan füze ve insansız hava aracı saldırılarında en az 18 gemi hedef oldu. ABD ve bölgesel müttefikleri, dev ham petrol tankerlerinin doğrudan boğazdan geçerken hedef alınma riskini azaltmak amacıyla eylül başlarında lojistik taktiklerini değiştirdi. IMO'ya göre binlerce denizci de savaş sürerken güvenlik riskleriyle karşı karşıya.