WMO’nun COP31 hamlesi: 2026 için sıcaklık uyarısı

Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), Türkiye’nin ev sahipliğinde 9-20 Kasım’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında “2026 Küresel İklim Durumu” başlıklı güncelleme raporunu paylaştı. Rapora göre 2026, kayıtlara geçen en sıcak dört yıldan biri olacak.

Raporda, olağanüstü küresel sıcaklıklar, buzulların erimesi ve deniz seviyesinin yükselmesiyle süren uzun vadeli eğilimin 2026’da da devam ettiği belirtildi. Son 12 yılın kayıtlardaki en sıcak yıllar olduğu kaydedildi.

2026’nın ocak-eylül döneminde küresel ortalama yüzey sıcaklığı, sanayi öncesi ortalamanın yaklaşık 1,47 derece üzerindeydi. Raporda, ağustostan bu yana şiddetlenen El Nino’nun aralık ayına kadar kayıtlardaki en güçlüsü olmasının beklendiği ve bu etkinin sıcaklık farkını yıl sonuna kadar artırabileceği ifade edildi.

WMO, Dünya’nın enerji dengesizliğinin izleme çalışmalarının başladığı dönemden bu yana en yüksek seviyeye ulaştığını bildirdi. Sera gazlarının hapsettiği fazla ısının yüzde 90’ını okyanuslar emerken, 2026’da okyanus sıcaklıklarının üst üste 10’uncu kez rekor kırması bekleniyor; deniz seviyesi de kayıtlardaki en yüksek düzeye ulaştı.

Buzullardaki uzun vadeli geri çekilmenin sürdüğü raporda, 2025’teki yıllık buz kütlesi kaybının her saniye 5 olimpik yüzme havuzunu dolduracak miktara eş değer olduğu belirtildi. Yüzey sıcaklıklarının 2026 boyunca aylık bazda rekorlar kırdığı da aktarıldı.

Rapora göre aşırı hava olayları yaşamları ve geçim kaynaklarını etkiledi; gıda güvenliğini zayıflattı, yoksulluğu derinleştirdi ve bazı bölgelerde yerinden edilmelere yol açtı. Avrupa’daki sıcak hava dalgaları, kuraklık ve orman yangınlarının ön tahminlere göre 30 binden fazla ölüme neden olduğu; en az 8 ülkede ulusal sıcaklık rekorlarının kırıldığı ve tarım, enerji ile ulaşımın etkilendiği kaydedildi.

Çok tehlikeli iklim olayları için erken uyarı sistemlerine sahip olduğunu bildiren ülke sayısı 2015’te 56 iken 2025’te 136’ya çıktı. Eylül 2026’ya kadarki verileri içeren raporun El Nino’nun en güncel etkilerini henüz yansıtmadığı belirtildi; BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ise iklim aşırılıklarının yaşandığı yeni bir çağın başladığına dikkat çekti.