“Türk sineması” ifadesi yeniden tartışma konusu

Oyuncu Haluk Bilginer’in geçmiş yıllarda verdiği bir röportajda “Türkiye sineması diyelim mi? Türk sineması bana doğru gelmiyor” sözlerini kullandığı görüntüler sosyal medyada yeniden paylaşıldı. Paylaşımlar, Türkiye’deki sinema üretiminin nasıl adlandırılması gerektiğine ilişkin tartışmayı tekrar gündeme taşıdı.

Bilginer’in açıklamasına gazeteciler ve yazarlar tepki gösterirken, tartışmada Fransız ve İran sineması örnekleri de konuşuldu. Sinema yazarı Murat Tolga Şen de 10 Kasım’da yayımlanan yazısında “Türk Sineması Demekten Neden Vazgeçecekmişiz?” başlığını kullandı ve Türk sinemasının uzun geçmişe sahip yerleşik bir gelenek olduğunu belirterek adının değiştirilmesini sorguladı.

Türk Sineması Demekten Neden Vazgeçecekmişiz?

Avrupa’da Fransız, Alman, İtalyan ve İngiliz sineması ifadeleri sinema tarihçiliğinde, akademik çalışmalarda, festivallerde ve sektörün tanıtımında kullanılıyor. Bu adlandırmalar, ülkelerde yaşayan bütün sanatçıların aynı etnik kökenden geldiği anlamını taşımıyor; ülkenin sinema tarihini, üretim ortamını ve kültürel birikimini tanımlıyor.

Almanya Film Enstitüsü’nün desteklediği filmportal.de, Almanya’nın sinema tarihini “German Cinema” başlığıyla ele alıyor. Akademik yayınlarda da “French National Cinema” ve “German National Cinema” başlıklarıyla ulusal sinema tarihleri inceleniyor.

Fransız Yeni Dalgası, İtalyan Yeni Gerçekçiliği ve Alman Yeni Sineması gibi akımlar ulusal sinema tanımlarıyla anılıyor. Fransa’daki CNC, İngiltere’deki British Film Institute, İtalya’daki Cinecittà ve İspanya’daki ICAA da ülkelerinin sinema üretimini destekleyip uluslararası alanda tanıtıyor.

Sinema adlandırması tartışması, daha önce edebiyat çevrelerinde gündeme gelen “Türk edebiyatı mı, Türkçe edebiyat mı?” sorusunu da yeniden hatırlattı. Bazı yayınevlerinin kitap tanıtımlarında ve kataloglarında “Türk edebiyatı” yerine “Türkçe edebiyat” ifadesini kullanması da tepkiyle karşılanmıştı.