Organ bağışında ortak bildiri: Aileyle paylaşın

3-9 Kasım Organ Bağışı Haftası kapsamında Türk Nefroloji Derneği, Türk Yoğun Bakım Derneği ve Organ Nakli Koordinatörleri Derneği ortak basın toplantısı düzenledi. Toplantıda güncel veriler paylaşıldı ve kadavradan bağışı artırmaya yönelik 10 maddelik ortak bildiri açıklandı.

Türk Nefroloji Derneği Başkanı Prof. Dr. Aydın Türkmen, Sağlık Bakanlığı’nın geçen yıl temmuz ayında kullanıma açtığı e-Devlet ve e-Nabız üzerinden bağışçı olma kararının beyan edilmesini kolaylaştıran sistemle beyan sayısının üç kat arttığını, toplam bağışçı sayısının 1 milyona yaklaştığını bildirdi. Türkmen, bağış kararının aile bireyleriyle de paylaşılması gerektiğini vurguladı.

Türkmen’in paylaştığı verilere göre Türkiye’de 2025 yılında 5 bin 226 organ nakli yapıldı; 2026’nın ilk 10 ayında bu sayı 4 bin 142’ye ulaştı. Organ bekleyen 33 bini aşkın kişinin 28 bin 790’ı böbrek ve karaciğer nakli bekliyor.

2025 sonu itibarıyla böbrek yetmezliği nedeniyle tedavi görenlerin sayısı 95 bin 489’a çıktı. Bu hastaların yüzde 68,8’i merkez hemodiyalizi, yüzde 4,2’si periton diyalizi, yüzde 1,4’ü ev hemodiyaliziyle tedavi ediliyor; yaklaşık 24 bin 462 kişi ise nakille yaşıyor. 2025’te 14 bin 294 kişi böbrek replasman tedavisine başladı; bunların bin 905’ine diyalize girmeden nakil yapıldı.

Türk Yoğun Bakım Derneği Başkanı Prof. Dr. Fethi Gül, beyin ölümüyle bitkisel hayatın aynı olmadığını ve beyin ölümü tanısının nakil ekibinden bağımsız uzman hekimlerce konulduğunu belirtti. 2026’nın ilk 10 ayında beyin ölümü tanısı alan 2 bin 78 kişiden 375’inde bağış gerçekleşti; oran yüzde 18’de kaldı.

Bağış gerçekleşmeyen bin 703 kişinin tamamının bağışçı olması ve her birinden 8 kişiye nakil yapılması durumunda 13 bin 624 kişiye daha ulaşılabileceği açıklandı. Ancak herkesin tıbben uygun olmayabileceği de belirtildi.

Organ Nakli Koordinatörleri Derneği Başkanı Öğr. Gör. Nilgün Bilal’in aktardığı milyonda kadavra donör oranları İspanya’da 51,9, İtalya’da 30,9, Birleşik Krallık’ta 20,7, İran’da 12,7 ve Almanya’da 11,7. Türkiye’de oran 5,48 olarak açıklanırken, ülkenin canlı vericili nakillerde nüfusa oranla dünyada ilk sırada, kadavra donör oranında ise geride olduğu kaydedildi.