Edirne Valiliği ve İl Müdürlüğünden sema programı

Restorasyon çalışmalarının ardından yeniden hizmete açılan Edirne'deki Muradiye Mevlevihanesi'nde sema atölyesi düzenlendi. Edirne Valiliği ve İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünün düzenlediği programı İstanbul Meydan Meşkleri Topluluğu gerçekleştirdi.

Sanat yönetmenliğini Yüce Gümüş'ün yaptığı programda anlatıcı Mithat Özçakıl, Mevleviliğin doğuşunu, tarihsel gelişimini ve sema geleneğinin anlamını anlattı. Özçakıl, Mevlana Celaleddin-i Rumi'nin hayatına ve düşünce dünyasında önemli yer tutan Şems-i Tebrizi ile karşılaşmasına da değindi.

Sema bir gösteri değildir, sema bir dans, sema bir şov değildir, sema bir zikirdir

Özçakıl, Mevlana ile Şems'in 1244 yılında Konya'da buluştuğunu, Mevlevi dervişlerinin bu karşılaşmayı “Mecmua el-Bahreyn”, yani iki okyanusun birleşmesi olarak nitelendirdiğini aktardı. Şems'in etkisiyle Mevlana'nın şiirler yazmaya ve sema etmeye başladığını; Mesnevi ve Divan-ı Kebir gibi eserlerinin bu dönemde ortaya çıktığını belirtti.

Mevlana'nın 17 Aralık 1273'teki vefatının Mevlevilikte ayrılık değil, Allah'a kavuşma olarak değerlendirildiğini söyleyen Özçakıl, bu nedenle gecenin “Şebiarus”, yani düğün gecesi olarak anıldığını kaydetti. Mevleviliğin öğrenciler aracılığıyla Konya dışına yayıldığını, dervişlerin farklı şehirlerde Mevlevihaneler kurduğunu anlattı.

Özçakıl, Osmanlı döneminde de yaygınlaşan Mevlevihanelerin yalnızca sema yapılan yerler olmadığını; ilim, musiki, edebiyat ve sanat eğitimi verilen merkezler olarak işlev gördüğünü ifade etti. Edirne Mevlevihanesi'nin tarihsel sürecine de değinen Özçakıl, bu merkezlerin insan yetiştirmek amacıyla kurulduğunu aktardı.

Semanın gösteri ya da dans değil, zikir geleneğinin bir parçası olduğunu vurgulayan Özçakıl, “Sema bir gösteri değildir, sema bir dans, sema bir şov değildir, sema bir zikirdir” dedi. Dervişlerin günlük yaşamı ve binbir günlük çile geleneğine ilişkin bilgi veren Özçakıl, bu süreçte ibadet, zikir ve ilim tahsili yapıldığını; Mevlevihanelerde yeteneklere göre sanat dallarına yönelindiğini anlattı.

Programın uygulamalı bölümünde semazenler Faruk Telliler ve Ömer Özeren sema ritüellerinde yer aldı.