ABD Kongresi'nde yeni dönem. Demokratların dış politikadaki 5 hedefi

ABD Kongresi'nde yeni dönem. Demokratların dış politikadaki 5 hedefi

ABD'de ara seçimleri kazanarak Kongre'nin her iki kanadında üstünlük sağlayan Demokratlar, Başkan Donald Trump'ın yürüttüğü dış politikaya geniş sınırlamalar getirmeye hazırlanıyor.

ABD'de düzenlenen ara seçimlerde Senato ve Temsilciler Meclisi'nin kontrolünü ele geçiren Demokratlar, başkent Washington'da iki yıldır süren Cumhuriyetçi hakimiyetine son vererek dış politikada Beyaz Saray'ın yetkilerini sınırlandırmaya hazırlanıyor.

Seçim kampanyası boyunca Cumhuriyetçilerin Kongre'ye ait anayasal savaş açma ve bütçe harcama yetkilerini Başkan Donald Trump yönetimine devrettiğini savunan Demokrat partililer, ocak ayında göreve başladıklarında beş temel dış politika başlığında yönetimin adımlarını kısıtlamayı planlıyor.

Demokrat çoğunluğun kesin sandalye sayısı henüz netleşmemekle birlikte, yeni yasama döneminde Kongre gündemini belirleme hakkına kavuşan Demokratların öncelikleri arasında İran savaşı, Ukrayna yardımları, İsrail'e sağlanan askeri destek, savunma bütçesi ve Latin Amerika politikası yer alıyor.

DEMOKRATLAR İRAN SAVAŞININ BÜTÇESİNİ KISMAYA HAZIRLANIYOR

Başkan Trump'ın 28 Şubat'ta İsrail ile birlikte İran'a karşı başlattığı savaş öncesinde Kongre onayı almaması, Demokratların en çok itiraz ettiği konuların başında geliyor.

Demokratlar daha önce Kongre izni olmaksızın sürdürülen çatışmaların sonlandırılması yönünde defalarca oylama yaptı.

Bu tasarılardan biri az sayıda Cumhuriyetçi üyenin desteğiyle hem Temsilciler Meclisi hem de Senato'dan geçti ancak Trump yönetimi kararı uygulamadı.

Demokratlar, ocak ayında elde edecekleri yeni etkiyle savunma harcamalarını kesme veya yönetim kademesindeki atamaları durdurma kartını oynamayı değerlendiriyor.

Bu yolla Trump'ı savaşı sürdürmek için Kongre'den onay almaya zorlamayı amaçlayan parti, aynı zamanda kamuya açık oturumlar düzenleyerek yönetim yetkililerini planları hakkında vekillere ve halka bilgi vermeye mecbur bırakmayı planlıyor.

UKRAYNA'YA YENİ YARDIM PAKETİ TRUMP'IN VETOSUNU AŞABİLİR

Rusya'yla savaşan Ukrayna'ya yönelik doğrudan mali ve askeri yardımların büyük kısmını durduran Trump yönetimi, Kongre'deki her iki partinin tepkisiyle karşılaşıyor.

Trump'ın, yasalaşmasından haftalar sonra Rus dizeline yönelik yaptırımları kaldırması ve Rus enerji sektörüne uygulanan yaptırımlardan muafiyet tanıması, çok sayıda Cumhuriyetçi milletvekilinin de tepkisini çekti.

Ocak ayından itibaren her iki mecliste neyin ne zaman oylanacağına karar verecek olan Demokratlar, Kiev yönetimine desteği öncelik saydıklarını belirtiyor.

Ukrayna'ya verilecek yeni yardım paketlerinin, her iki partinin geçmişteki güçlü desteği sayesinde Trump'ın başkanlık vetosunu geçersiz kılmak için gereken üçte iki çoğunlukla Kongre'den geçebileceği hesaplanıyor.

Öte yandan Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komisyonu Başkanlığı görevini üstlenmesi beklenen New York Temsilcisi Demokrat Gregory Meeks, Trump'ın Rus dizelini küresel piyasaya geri sokma planını engellemek için iki partinin desteklediği bir yasa tasarısı sundu.

İSRAİL'E ASKERİ YARDIMLARIN KISITLANMASI GÜNDEMDE GELEBİLİR

Gazze'de on binlerce Filistinli sivilin hayatını kaybetmesine yol açan soykırım harekatı nedeniyle Demokrat tabanda ve parti içinde İsrail'e yönelik destek belirgin biçimde azaldı.

İsrail işgali altındaki Batı Şeria'da devam eden şiddet olayları ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun Cumhuriyetçilerle kurduğu yakın ittifak da bu tutumda etkili oldu.

Demokratlar, yıllık 3,8 milyar dolarlık temel askeri yardımın yanı sıra 7 Ekim 2023'te başlayan saldırılardan bu yana İsrail'e aktarılan milyarlarca dolarlık ilave kaynağı sınırlamayı veya tamamen kesmeyi tartışıyor.

Bu yaz Temsilciler Meclisi'ndeki Demokratların yaklaşık yarısı İsrail'e yapılan yardımların kesilmesi yönünde oy kullandı.

Söz konusu tasarıya karşı çıkan Meeks gibi isimler ise İsrail'e ağır bombalar dahil olmak üzere belirli silahların sevkiyatına sınır getirilmesini savunuyor.

DIŞ YARDIMLAR YENİDEN BAŞLATILABİLİR

Askeri harcamaların sınırlandırılması konusunda Cumhuriyetçilere kıyasla daha kararlı olan Demokratlar, Trump'ın bu yıl talep ettiği eşi görülmemiş yüzde 67'lik bütçe artışını engelledi.

Savunma harcamalarını 1,5 trilyon dolara yükseltmeyi hedefleyen tasarı, Trump'ın İran savaşı konusunda Kongre'ye danışmaması ve sosyal harcamalarda yaptığı kesintiler gerekçe gösterilerek Senato'da durduruldu.

Bunun yanı sıra Trump'ın Kongre tarafından onaylanan milyarlarca dolarlık dış yardımı alıkoyması veya iptal etmesi, Demokratların tepkisine neden oldu.

Demokratlar bu fonları yeniden tahsis etmeye çalışacaklarını açıklıyor.

Dış yardımlar, Trump'ın ilk başkanlık dönemi de dahil olmak üzere geçmişte her iki partiden de güçlü destek görüyordu.

KONGRE TRUMP'IN LATİN AMERİKA MÜDAHALELERİNİ SORUŞTURACAK

Trump yönetimi, Batı Yarımküre'de son dönemdeki ABD başkanlarına kıyasla çok daha sert politikalar uyguladı.

ABD ordusunun Venezuela devlet başkanını görevden uzaklaştırması ve ülke kıyılarındaki teknelere bir yılı aşkın süredir ölümcül saldırılar düzenlemesi bu adımların başında yer aldı.

Küba'daki komünist hükümete yönelik ekonomik baskı kurmak ve hükümet değişikliğini zorlamak amacıyla askeri harekat tehditleri eşliğinde yaptırımlar uygulayan Trump yönetimi, ayrıca Honduras, Arjantin, Kolombiya ve Brezilya'daki seçimlere müdahale etmeye çalıştı.

Bazı Demokratlar Trump'ın Venezuela'daki eylemleri hakkında soruşturmalar ve meclis oturumları düzenlenmesini talep ederken, diğerleri Küba'da sivilleri cezalandırdığını belirttikleri sert yaptırımları kınayarak başka ülkelerin seçimlerine karışılmasına son verilmesini istiyor.