Paraguay'da bankacılık krizi hükümeti devirdi: Devlet Başkanı istifa etti

Devlet Başkanı Santiago Pena, ülkenin en büyük dijital bankalarından ueno'nun çöküşüyle başlayan siyasi ve ekonomik krizin ardından istifa ettiğini açıkladı.

Paraguay'da yaklaşık 3 milyon müşterinin

hesaplarına erişememesine yol açan kriz, başkent Asuncion'da kitlesel protestoları tetiklerken, Devlet Başkanı Santiago Pena hakkında Kongre'de azil süreci başlatılması için harekete geçilmişti.

ABD Başkanı Donald Trump'ın müttefikleri arasında yer alan Pena, perşembe günü yayımladığı video mesajında görevinden ayrılma kararını ülkenin istikrarı, toplumsal barış ve demokratik kurumların korunması amacıyla aldığını söyledi.

Pena'nın yerine Devlet Başkanı Yardımcısı Pedro Alliana'nın geçmesi bekleniyor.

KENDİ PARTİSİNİN DE DESTEĞİNİ KAYBETTİ

Pena'nın istifası, muhalefetin azil girişiminin ardından iktidardaki muhafazakar Colorado Partisi'nin de Pena'ya verdiği desteği çekmesiyle geldi.

Muhalefetten 35 milletvekili, 80 sandalyeli Temsilciler Meclisi'ne Pena'nın görevden alınmasına yönelik suçlama metnini sunarak olağanüstü oturum düzenlenmesini talep etmişti.

Milletvekilleri, Pena'yı Ueno bankasının çöküşüyle bağlantılı çıkar çatışması, emeklilik fonlarının kötüye kullanılması ve kurumsal usulsüzlüklerin örtbas edilmesiyle suçlamıştı.

Colorado Partisi lideri ve eski Devlet Başkanı Horacio Cartes'in de desteğini çekmesi, Pena'nın siyasi konumunu daha da zayıflattı.

3 MİLYON KİŞİ HESAPLARINA ERİŞEMEDİ

Paraguay'daki krizin merkezinde, kısa sürede ülkenin en büyük dijital finans kuruluşlarından biri haline gelen Ueno bankası bulunuyor.

Paraguay Merkez Bankası, bankanın yasal asgari sermaye yeterliliği koşullarını karşılayamadığını tespit ederek 3 Kasım'da kuruma müdahale etti.

Denetimlerde, bankanın sahipleriyle bağlantılı şirketlere kullandırılan kredilerde usulsüzlükler ve bazı finansal işlemlerin kayıtlarında eksiklikler belirlendi.

Müdahale kararının ardından bankanın yaklaşık 3 milyon müşterisi hesaplarına erişemezken, şubelerin kapanması ve para transferlerinin durması ülkede paniğe neden oldu.

850 MİLYON DOLARLIK KAMU KAYNAĞI

Krizin siyasi boyutunu derinleştiren en önemli gelişmelerden biri, Ueno'nun yaklaşık 850 milyon dolarlık kamu kaynağını yönetiyor olmasıydı.

Bu tutarın yaklaşık 380 milyon dolarını Paraguay'ın kamu emeklilik ve sağlık fonlarına ait kaynaklar oluşturuyordu.

Pena'nın da bankanın sahibi Grupo Vazquez bünyesinde Mart 2025'e kadar hissedar olması, muhalefetin çıkar çatışması suçlamalarının merkezinde yer aldı.

Bankacılık krizinin ardından Merkez Bankası Başkanı Carlos Carvallo da Pena'nın talebi üzerine istifa etti. Carvallo'nun daha önce Ueno'nun öncülü olan finans kuruluşunu yönetmiş olması da tartışmalara neden oldu.

Soruşturma kapsamında bankanın sekiz üst düzey yöneticisi gözaltına alınırken, savcılık banka yetkilileri ve bağlantılı kişilerden oluşan 27 kişiye çeşitli suçlamalar yöneltti.

'KAMU KAYNAKLARI KORUNMALI'

İstifa açıklamasında bankacılık krizine de değinen Pena, önceliğinin vatandaşların birikimlerinin geri ödenmesi olduğunu vurguladı.

Mevduat garanti sisteminin görevini yerine getirmesi gerektiğini belirten Pena, kamu fonlarının ve Paraguay halkına ait kaynakların korunmasını istedi.

Yetkililer, mevduat sahiplerinin zararlarını azaltmak amacıyla ödemeler ve hesapların başka bankalara aktarılması için çalışma başlattı.

PARAGUAY'DA UZUN SÜRELİ İKTİDARIN KRİZİ

Eski bir Uluslararası Para Fonu (IMF) ekonomisti olan Santiago Pena, 2023 yılında Devlet başkanlığı görevine başlamıştı.

Pena'nın mensubu olduğu Colorado Partisi, Paraguay'da 1947'den bu yana yalnızca beş yıllık bir dönem dışında iktidarda kaldı. Parti, ülkenin uzun yıllar askeri diktatörlükle yönetildiği dönemde de iktidarın merkezindeydi.

Yabancı yatırım çekme ve ekonomik istikrarı güçlendirme vaatleriyle göreve gelen Pena, Ueno krizinden önce Paraguay'ın uluslararası yatırımcılar nezdindeki konumunu hükümetinin başlıca başarılarından biri olarak gösteriyordu.

Ancak bankanın çöküşü, kamu kaynaklarının yönetimi, finansal denetim mekanizmalarının bağımsızlığı ve siyasi iktidarla büyük sermaye grupları arasındaki ilişkileri yeniden tartışmaya açtı.