Tristan da Cunha’da ikamet hakkı istisnalarla sınırlı

Güney Atlantik Okyanusu’nda yer alan Tristan da Cunha, anakaraya en uzak yerleşim yeri olarak biliniyor. Yaklaşık 220 kişinin yaşadığı volkanik adada havalimanı veya iniş pisti bulunmuyor; dışarıdan taşınmak ve mülk edinmek yasal olarak yasak.

Ada, Güney Afrika kıyılarındaki Cape Town’a yaklaşık 2 bin 700 kilometre, Güney Amerika kıyılarına ise 3 bin 700 kilometre uzaklıkta. Ulaşım, belirli dönemlerde sefer yapan balıkçı ve araştırma gemileriyle sağlanıyor; Cape Town’dan yolculuk hava koşullarına bağlı olarak 6 ila 15 gün sürebiliyor.

Adayı ziyaret etmek isteyenlerin Ada Konseyi ile İngiliz hükümeti temsilcisinden yazılı izin alması, adli sicil kaydı sunması ve acil tahliye masraflarını kapsayan sağlık sigortası yaptırması gerekiyor. Turizm altyapısı bulunmayan adaya kısa süreli ziyaretler için bile resmi onay süreci uygulanıyor.

Adanın tek yerleşim merkezi Edinburgh of the Seven Seas köyünde yabancılar arsa, ev veya arazi satın alamıyor; mülkiyet topluluğa ait. Kalıcı ikamet hakkı yerel halktan biriyle evlilik gibi istisnai durumlarla ya da geçici süreyle görevlendirilen doktor ve öğretmen gibi kamu çalışanlarıyla sınırlı.

Temel ihtiyaçlar yılda birkaç kez gelen tedarik gemileriyle adaya ulaştırılıyor ve köydeki tek bakkal üzerinden dağıtılıyor. Yerel halk geçimini ağırlıklı olarak tarım, hayvancılık ve deniz ürünleri ihracatından sağlıyor; Tristan kaya ıstakozu ABD, Avrupa ve Avustralya pazarlarına gönderiliyor. Posta pulları ve hatıra paraları da gelir kaynakları arasında.

Adanın Birleşik Krallık ile bağı 1816’ya uzanıyor. İngiltere, Napolyon Bonapart’ın Saint Helena’ya sürgün edilmesinin ardından adanın kurtarma üssü olarak kullanılmasını önlemek amacıyla buraya askeri garnizon yerleştirerek adayı ilhak etti; Tristan da Cunha bugün Birleşik Krallık Denizaşırı Toprakları statüsünde ve sakinleri İngiliz vatandaşı.

Takımadalar, ana adanın yanı sıra Nightingale, Inaccessible ve Gough adlı ıssız adalardan oluşuyor. Bu adalar ve çevre denizler çok sayıda kaya pengueni ve yelkovan kuşuna, subantarktika kürklü foklarına ve çeşitli balina türlerine ev sahipliği yapıyor; Kasım 2020’de çevredeki yaklaşık 700 bin kilometrekarelik okyanus alanı koruma altına alındı.