Son rapor geldi, gazeteler ikinci baskıya gitti

Mustafa Kemal Atatürk’ün 10 Kasım 1938’deki vefatı, Türkiye’de ve dünya basınında geniş yankı buldu. Dönemin gazeteleri acı haberi “Yeni Türkiye’yi yaratan o büyük adam öldü” ve “Türk Milleti ulu şefini, insanlık büyük evladını kaybetti” gibi manşetlerle duyurdu.

Atatürk’ün sağlık durumu, vefatından önceki aylarda basının yakından izlediği konular arasındaydı. Dünyadaki siyasi gelişmeler, Hatay meselesi ve ülke içindeki hassas dengeler nedeniyle sağlık haberlerinin sıkı denetim altında tutulduğu aktarıldı.

Saat yirmiden itibaren dalgınlık artmıştır. Umumi ahval vahamete doğru seyretmektedir. Hararet derecesi 37,06 nabız 132, teneffüs 33'dür.

Halkın düzenli bilgi alma isteği üzerine hükümet, Atatürk’ün sağlığına ilişkin resmî tebliğler yayımlamaya başladı. Gazetelerdeki ilk resmî bilgilendirmenin 18 Ekim 1938’de çıktığı, sonrasında resmî açıklamalar dışında yorum ya da habere yer verilmediği belirtildi.

10 Kasım sabahı gazeteler, bir önceki gün yayımlanan sağlık tebliğini okurlarına aktardı. Anadolu gazetesinde yer alan açıklamada, “Saat yirmiden itibaren dalgınlık artmıştır. Umumi ahval vahamete doğru seyretmektedir. Hararet derecesi 37,06 nabız 132, teneffüs 33'dür.” ifadeleri kullanıldı.

Öğle saatlerine doğru Anadolu Ajansı, Atatürk’ün hayatını kaybettiğini doktorlarının son raporuna dayanarak gazetelere duyurdu. Açıklamada, “Müdavi ve müşavir tabiplerinin neşredilen son raporu Atatürk'ün dünyaya gözlerini kapadığını bildirmektedir” denildi.

Acı haberin ardından bazı gazeteler ikinci baskı yaptı; akşam gazeteleri de sayfalarını vefata ve ülke genelindeki üzüntüye ayırdı. Akşam “Bütün memleket matem içinde”, Tan ise “Türk milleti ulu şefini, insanlık büyük evladını kaybetti” manşetleriyle çıktı.

Atatürk’ün naaşı 21 Kasım’da İstanbul’a götürüldü ve bu süreçte ülkenin dört bir yanında anma törenleri düzenlendi. İzmir’de Cumhuriyet Meydanı, o güne kadar görülmemiş büyüklükte bir kalabalığı ağırladı.