Bilgi yüküne karşı Henden’den net öneri: Seçerek tüketin

Gün içinde haberlerden sosyal medyaya uzanan kesintisiz bilgi akışının zihinsel yük oluşturabildiğine dikkat çeken Master Certified Coach (MCC) Dr. Elgiz Henden, bilgi tüketiminde nicelikten çok niteliğin önemli olduğunu söyledi. Henden, dijital çağda öne çıkan “bilgi obezitesi”ne karşı ihtiyaç duyulan bilgiyi seçerek tüketmeyi önerdi.

Akademik literatürde “bilgi aşırı yüklenmesi” olarak ele alınan durum, Herbert A. Simon’ın 1971’de ortaya koyduğu yaklaşımla da ilişkilendiriliyor: Bilgi zenginliği, dikkatin azalmasına yol açabiliyor. Andrew Whitworth’ün 2009 tarihli Information Obesity kitabında vurgulandığı üzere, bilgiye ulaşmanın yanında onu sorgulamak ve değerlendirmek de önem taşıyor.

Henden, bilgiye erişimin kolaylaşmasının öğrenmeyi aynı ölçüde kolaylaştırmadığını belirtti. Bir öğrencinin aynı konuyu farklı kaynaklardan dinleyip çok sayıda programı incelemesine karşın öğrendiklerini uygulamaya yeterince zaman ayıramamasını örnek gösteren Henden, yetişkinlerde de sürekli araştırmanın harekete geçmeyi erteleyebildiğini ifade etti.

Dijital mecralardaki çelişkili açıklamalar, doğru ve güvenilir bilgiyi ayırt etmeyi ve karar vermeyi zorlaştırabiliyor. Eppler ve Mengis’in 2004’teki araştırması bilgi aşırı yüklenmesinin miktarın yanı sıra bilginin niteliği ve karmaşıklığıyla da bağlantılı olduğunu ortaya koyarken, Roetzel’in 2019’daki çalışması verimlilik üzerindeki olumsuz etkilere dikkat çekiyor; Henden de sürekli yeni bilgi arayışının zihinsel yorgunluk, dikkat dağınıklığı ve kararları erteleme sonucunu doğurabileceğini belirtiyor.

Clay Johnson’ın 2012 tarihli The Information Diet kitabına atıfta bulunan Henden, “bilgi diyeti”nin araştırmaktan vazgeçmek değil, gereken bilgiyi seçerek tüketmek olduğunu söyledi. Yeni bir bilgiyle karşılaşınca kaynağın güvenilirliğini, o bilgiye ihtiyaç duyulup duyulmadığını ve mevcut bilgilere ne kattığını sorgulamak gerektiğini belirten Henden’e göre asıl beceri, bilgiyi biriktirmekten çok anlamlandırıp hayata geçirmek.