Silopi santrali için 4 bin ölüm iddiası, bağımsız inceleme çağrısı
Gün boyu HGS icra iddiaları konuşulurken, Silopi’deki termik santralin çevre ve sağlık etkilerine ilişkin çağrı daha az görünür kaldı. Bu konuyu önemli kılan, ağır bir iddianın yanı sıra bağımsız bilimsel inceleme talebinin de gündeme gelmesi.
DEM Parti Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan, Silopi’deki termik santralin kapatılması çağrısı yaptı ve bölgede bağımsız bilim insanlarının inceleme yürütmesini istedi. Santralin çevreye ve insan sağlığına zarar verdiğini savundu; kanser vakaları, erken doğumlar ve düşüklerle bağlantı kurdu. Bu iddialar, doğrulanmış sonuçlar gibi değil, Bakırhan’ın açıklamaları olarak ele alınmalı.
Ancak açıklamada aktarılan rakamlar, konunun yalnızca siyasi bir tartışma başlığı olarak geçiştirilemeyeceğini gösteriyor. Bakırhan, santralin kurulduğu 2009’dan bu yana Silopi’de 4 bin kişinin kanser nedeniyle yaşamını yitirdiğini ileri sürdü. Ayrıca her yıl 850 bin ton asfaltit yakıldığını ve ortaya çıkan atıkların çevreyi kirlettiğini söyledi.
Bu rakamların neye dayandığı ve santral ile sağlık sonuçları arasında nasıl bir bağ bulunduğu, haberde bağımsız bir araştırmanın bulguları olarak yer almıyor. Tam da bu nedenle, iddiayı olduğu gibi doğru kabul etmek de, yalnızca bir siyasi açıklama deyip kapatmak da yeterli değil. Sağlık ve çevre söz konusu olduğunda, güvenilir yanıtı sağlayacak olan ölçülebilir veriler ve bağımsız incelemedir.
Bakırhan’ın bilim insanlarının inceleme yapması talebi, tartışmayı bu zemine taşıyabilecek somut bir çağrı. Böyle bir inceleme, santralin faaliyetlerini, çevresel etkilerini ve ileri sürülen sağlık sonuçlarını ayrı ayrı değerlendirmeye imkân verir. Açıklamadaki ağır iddiaların doğrulanıp doğrulanmadığı da ancak bu tür bir çalışmanın ortaya koyacağı bulgularla anlaşılabilir.
Santralin bacasından çıkan kükürt ve külün havaya, toprağa ve evlere karıştığını da Bakırhan dile getirdi. Bu sözler, tartışmanın yalnızca santralin açık kalıp kalmamasıyla sınırlı olmadığını; çevrede yaşayanların sağlığına ve yaşadığı alana ilişkin kaygıların da incelenmesi gerektiğini ortaya koyuyor. İddialar ciddiyse, bunların karşılığı da açık ve denetlenebilir veriler olmalı.
Haberde santral işletmesinin ya da ilgili kurumların bu iddialara yanıtı aktarılmıyor. Bu eksiklik, suçlama yöneltmek için değil, kamuoyunun ihtiyaç duyduğu bilginin henüz bu haberde bulunmadığını hatırlamak için önemli. Santral hakkında karar alınırken, hem bölge halkının kaygıları hem de iddiaların bilimsel olarak sınanması dikkate alınmalı.
Silopi’de asıl siyasi mesele, bir tarafın kapatma çağrısı yapıp diğer tarafın buna itiraz etmesiyle sınırlı değil. Mesele, sağlık ve çevreye ilişkin ağır iddiaların bağımsız biçimde araştırılması ve sonuçların kamuoyuyla paylaşılması. Bu yapılmadan tartışma, insanların yaşamını ilgilendiren sorulara yanıt vermek yerine karşılıklı açıklamalar arasında sıkışıp kalır.
Bu köşe, Siyaset Gündemi yazı işlerinin gün içinde yayımlanan haberlere dayanan değerlendirmesidir; haberlerde yer almayan bilgi içermez.

